Header
---

Leermiddelenalert juni 2016

Ook leermiddelen verantwoordelijk voor slechte motivatie leerlingen

 

Beste lezer,

Nederlandse leerlingen zijn de minst gemotiveerde van Europa, volgens een OESO rapport. Aangezien het niet aannemelijk is dat Nederlandse leerlingen ongemotiveerd geboren worden, zullen we moeten veronderstellen dat opvoeding en onderwijs daar mede debet aan zijn.

De psychologen Ryan & Deci hebben onderzocht welke factoren bepalend zijn voor de motivatie van leerlingen. Zij onderscheiden er drie: gevoel van autonomie, gevoel van verbondenheid en een gevoel van competentie. Aantrekkelijk en leuk onderwijs staan er opvallend genoeg niet tussen.

Misschien is dat wel de verklaring waarom Nederlandse leerlingen zo slecht gemotiveerd zijn: we denken dat onderwijs vooral leuk moet zijn en dat leermiddelen er aantrekkelijk uit moeten zien. En dat zien ze ook! Maar te veel fratsen belasten het werkgeheugen onnodig, en dus leiden dit soort leermiddelen juist af van het leren.

Om meer gemotiveerde leerlingen te krijgen, moeten leermiddelen meer ruimte geven voor leerlingsturing (autonomie), zich kunnen identificeren met de leerstof (verbondenheid), en veel meer uitdagende opdrachten bevatten zodat leerlingen écht een competent gevoel krijgen. Dat is trouwens wat anders dan leerlingen opgaven voorschotelen op hun zogenaamd ‘niveau’. Onderwijs moet niet gericht zijn op wat kinderen kunnen, maar wat ze zouden kunnen.

Effectieve motivatie en leerzaamheid, dat is waar het om draait. Hoe, daarover leest u meer in de onderstaande artikelen.

Arno Reints

Strategisch adviseur CLU

 

CLU Artikelen

---

Zijn adaptieve programma's het antwoord op de motivatiecrisis van de Nederlandse leerling?

Kunnen adaptieve programma’s met mogelijkheden tot gepersonaliseerd leren een oplossing bieden voor de motivatiecrisis van de Nederlandse leerling? Wij denken van wel. Goed gestructureerde adaptieve programma’s houden de aandacht vast en zijn in staat om op het goede moment, in de goede vorm, het goede aanbod te geven. Er zal nog wel veel moeten gebeuren. De meeste adaptieve programma’s die nu op de markt zijn, komen nog te weinig tegemoet aan werkelijk gepersonaliseerd leren, schrijft Hendrianne Wilkens. 

Nieuwe vaardigheden, nieuwe leermiddelen voor het mbo

Volgend schooljaar starten de mbo-opleidingen met de herziene kwalificatiedossiers. Die beschrijven welke vakkennis, vaardigheden en gedrag van een student verwacht worden om hun beroep te kunnen uitoefenen. Het gaat om kwalificaties voor het beroep maar ook om meer algemene vaardigheden die studenten nodig hebben in de toekomst: 21e-eeuwse vaardigheden. Leermiddelen kunnen de ontwikkeling van deze complexe vaardigheden ondersteunen. Hoe? Gwen Roll schreef er een artikel over in mbo vaktijdschrift Profiel

CLU Onderzoek

---

Stageonderzoek naar kwaliteitsverbetering Stercollecties

Verbetert de kwaliteit van de Stercollecties dankzij de adviezen van het CLU? VO-content werkt sinds een paar jaar aan hoogwaardige, open digitale leerlijnen voor het voortgezet onderwijs: dit zijn de Stercollecties. Het leermateriaal is actueel, multimediaal en op maat in te zetten. Voor haar stage verbeterde Camille van Katwijk een aantal materialen uit de Stercollectie, op basis van de CLU-werkwijze. Daarna vroeg ze docenten én leerlingen of ze de verbetering bemerkten en het aangepaste materiaal leerzamer vonden. Gelukkig, dat deden ze! Een ander resultaat van het onderzoek van Van Katwijk is dat leraren graag meer differentiatie terug zouden willen zien in de opdrachten. 

Leerlingsturing versus computersturing: wat is beter voor wie?

Computers zijn steeds beter in staat om instructie en oefening af te stemmen op de leerbehoefte van de individuele leerling. En personaliseren is beter dan een one size fits all benadering, blijkt uit onderzoek. Maar hoe sterk mag een computer sturen, en hoeveel vrijheid moet een leerling krijgen in zo’n programma? De theorie: sterke leerlingen hebben profijt van vrijheid en zwakke leerlingen van sturing. Klopt dat ook? Renate van der Donk, die haar afstudeeronderzoek deed bij het CLU, onderzocht het.

CLU Nieuws

---

Zijn kinderen zich bewust van veilig gedrag in het verkeer? Een toets voor Veilig Verkeer Nederland

Ook kinderen op de basisschool moeten weten wat de verkeersregels zijn en hoe ze zich moeten gedragen in het verkeer. Veilig Verkeer Nederland heeft daarom voor deze leerlingen een doorlopende leerlijn voor veilig verkeersgedrag ontworpen. Het gaat niet alleen om kennis en vaardigheden, maar juist ook om houding en bewustzijn. Maar hoe toets je of de kinderen een goede houding in het verkeer hebben? En hoe weet je of ze zich bewust zijn van de gevaren? Het CLU gaf een workshop voor toetsontwikkelaars.  

Heeft u ook interesse in een toetstraining? Mail met h.wilkens@clu.nl.

Digitale leermiddelen centraal bij Onderzoeksconferentie Kennisnet/NRO

Kennisnet organiseert op 15 juni in samenwerking met NRO weer de jaarlijkse onderzoeksconferentie. Een dag vol presentaties van recente wetenschappelijke inzichten over wat werkt met ICT. Dit jaar is één van de drie centrale thema’s Digitaal Leermateriaal, met aandacht voor adaptiviteit van digitale leermiddelen en het afstemmen van leermaterialen op risicogroepen. Belangrijke onderwerpen, dus wij zijn erbij en doen verslag. Afspreken? Mail a.reints@clu.nl.

 

Activerende werkvormen voor de Belastingdienst

Hoe kunt u ervoor zorgen dat je werkvormen en de presentatie van je lesmateriaal daadwerkelijk aanzetten tot leren? Door lerenden actief bij de les te betrekken: ze te activeren. Het Centrum voor Kennis en Communicatie van de Belastingdienst (B/CKC) organiseert docentendagen voor verschillende afdelingen om medewerkers te professionaliseren. Het CLU gaat op deze dagen een aantal workshops verzorgen over Activerende werkvormen en Denken in beelden.

Wilt u weten hoe leermateriaal activerender wordt? CLU geeft regelmatig workshops en trainingen.

---

Volg ons nu ook op LinkedIn en blijf op de hoogte van ons actuele trainingsaanbod.