---

Leermiddelenalert december 2017

Ontketen de leermiddelenketen

Beste lezer,

Het klonk nogal dreigend, in de nieuwsbrief van de VO-raad van 30 november: “Funderend onderwijs stelt vernieuwde eisen aan leermiddelenmarkt”. Wat was er aan de hand? De PO-raad en de VO-raad hebben een nieuw Programma van Eisen (PvE) gepresenteerd aan leveranciers van leermiddelen namens het funderend onderwijs. Het idee is dat scholen dit PvE kunnen gebruiken als ze afspraken maken met hun leveranciers.

Wat staat erin? Het programma adresseert vooral praktische en technisch/juridische kwesties, bijvoorbeeld dat een programma onder meerdere besturingsprogramma’s moet kunnen draaien en dat het fijn is als er informatie is over onder welke leerlijn een programma valt. Over de kwaliteit van de leermiddelen zegt het PvE niets: “Het vernieuwde programma focust op betere voorwaarden in de leermiddelenketen en bevat geen onderwijskundige uitgangspunten.”

Dat is nou jammer. De term ‘onderwijskundige uitgangspunten’ suggereert dat het hier om een kwestie van smaak gaat. Maar er is veel bekend over leerzaamheid van leermiddelen, los van welke ‘onderwijskundige uitgangspunten’ dan ook. Als er iets is dat je van leveranciers van leermiddelen mag verwachten, is het wel dat hun producten doen wat ze moeten doen: zorgen dat leren plaatsvindt. Wie zou dat nou niet willen?

In elk geval willen leraren dat. Zij vragen om objectieve informatie, op basis van onderzoek van experts, waaruit blijkt dat de leermiddelen geschikt zijn voor het leren. ‘Klinisch bewezen’, zogezegd. Of tenminste evidence informed. In het buitenland wordt veel onderzoek gedaan naar de kwaliteit van leermateriaal en in veel landen baseren zowel de overheid als de scholen zich op dergelijke informatie. Waarom in ons land niet? Leraren vinden van zichzelf dat ze onvoldoende opgeleid zijn om de kwaliteit van leermiddelen te kunnen beoordelen. Laten we ons ketenen door commerciële partijen? Nee toch?

Wordt het niet tijd dat Kennisnet en de SLO een PvE gaan ontwikkelen waarin de onderwijskundige kwaliteit van leermiddelen centraal staat? Er is voldoende bekend over leerprocessen om zo’n PvE samen te stellen. Tijd voor ontketening.

Arno Reints

Strategisch adviseur CLU

clu.nl  

---

CLU Artikelen

Zo ziet een educatieve parel eruit

Op 11 november reikte de Auteursbond voor het eerst de Educatieve Parel uit: de prijs voor het beste leermateriaal. Wat maakt iets een parel? Het gaat ons natuurlijk niet om de sierwaarde van het materiaal, maar om zijn leerzaamheid. Deze drie doorstonden glansrijk de kritische blik van de jury. 

---

Workshops

We geven regelmatig praktische workshops aan opleiders. Bijvoorbeeld over hoe je leermiddelen geschikt maakt voor je doelgroep:

Opdrachten voor begaafde leerlingen van OBS Klim-Op

De taxonomie van Bloom is een handig hulpmiddel om te bepalen welke cognitieve denkvaardigheden een opdracht aanspreekt. En de taxonomie helpt ook om eenvoudige opdrachten naar een hoger niveau brengen. We gaven een workshop hierover.

Differentiëren eenvoudiger dan je denkt

Hoe pas je opdrachten aan het niveau, de interesse en de leervoorkeur van leerlingen aan? We gaven een workshop aan docenten van het Atlascollege en lieten ze zelf opdrachten bedenken en aanpassen. Bijvoorbeeld voor minder talige leerlingen. Dat was makkelijker dan ze dachten. 

---

CLU Nieuws

Wat zijn geschikte leermiddelen voor het nieuwkomersonderwijs?

Een knelpunt in het onderwijs voor nieuwkomers is dat er te weinig leermiddelen zijn die leerkrachten eenvoudig in kunnen zetten voor leerlingen die het Nederlands als tweede taal gaan leren. Veel leerkrachten ontwikkelen en arrangeren zelf materiaal met behulp van bestaande materialen. Dit kost veel tijd en leraren geven zelf aan dat de kwaliteit nogal eens te wensen overlaat. Er is behoefte aan een goed overzicht van leermiddelen voor leerlingen in het nieuwkomersonderwijs, waarin naar voren komt waar het materiaal aan voldoet en wat eraan ontbreekt. Het CLU onderzoekt wat er aan materiaal beschikbaar is en wat er aan materiaal nodig is volgens experts en gebruikers. Dit onderzoek vindt plaats in het kader van het Doorbraakproject waarin verschillende versnellingsvragen uit het primair onderwijs worden uitgewerkt. Het onderzoek draagt bij aan versnellingsvraag 36: digitaal taalonderwijs voor nieuwkomers. 

VO-content gaat stercollecties verder verbeteren samen met CLU

VO-content besteedt structureel veel aandacht aan de kwaliteit van de Stercollecties. Het CLU is al enige tijd betrokken bij deze kwaliteitszorgcyclus. De afgelopen jaren voerden we verschillende screenings uit, op grond waarvan VO-content verschillende Stercollecties verbeterde. Ook dit jaar trainen we weer de ontwikkelaars en de docentenpanels krijgen een training over hoe en waaraan ze leerzame Stercollecties kunnen herkennen. 

Volg CLU op Twitter

Het CLU heeft ook een Twitter-account. Volg ons via @CLUadvies om op de hoogte te blijven van ons actuele trainingsaanbod en ander nieuws. 

We wensen iedereen een mooi 2018!